Ακόμη μια επιβεβαίωση ότι δεν υπάρχει πραγματική δημοκρατία στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Περισσότερα εδώ.

Οι πάροχοι σύνδεσης ή ISPs, υπό την πίεση των κατόχων πνευματικών δικαιωμάτων (βλέπε ΑΕΠΙ) και του Κράτους (βλέπε ΟΠΙ), τείνουν να εξελιχθούν στους σερίφηδες του ελληνικού διαδικτύου. Αποστολή τους η πάταξη κάθε θεωρούμενης από τους ίδιους παράνομης ανταλλαγής αρχείου μέσα από δίκτυα peer-to-peer, έξω από κάθε νομοθετικό και θεσμικό πλαίσιο.

Τελευταίο κρούσμα (που αποδεικνύει για ακόμη μια φορά ότι η δημόσια διαβούλευση του ΟΠΙ δεν είναι παρά μια φάρσα ) η αποστολή απειλητικών επιστολών σε χρήστες διαδικτύου που σύμφωνα με του πάροχους αντάλλαξαν αρχεία προστατευόμενα από την πνευματική ιδιοκτησία. Ένα παράδειγμα τέτοιας επιστολής φαίνεται εδώ:

Το γεγονός έχει ήδη προκαλέσει συζητήσεις στα σχετικά φόρα, αφού ο συγκεκριμένος πάροχος επισείει την απειλή διακοπής σύνδεσης σε περίπτωση που ο χρήστης συνεχίσει την χρήση peer-to-peer . Παρακάτω θα προσπαθήσω να δείξω γιατί μια τέτοια πρακτική είναι καταχρηστική και δεν επιτρέπεται από το ισχύον στην Ελλάδα νομικό πλαίσιο.

Η ιδέα για την συγκεκριμένη μέθοδο καταπολέμησης της πειρατείας ξεκίνησε στη Γαλλία από την διαβόητη επιτροπή Olivennes. Όπως έχω γράψει παλιότερα , το μέτρο συνιστά κατάφωρη παραβίαση των ψηφιακών δικαιωμάτων και έχει καταδικαστεί από ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου αφού μεταξύ άλλων :

- αντικαθιστά το δικαστήριο – μόνο αρμόδιο να αποφασίσει αν υπάρχει παρανομία στην περίπτωση ανταλλαγής αρχείων και ποια είναι η ενδεδειγμένη τιμωρία – από μια απλή διοικητική Αρχή.

- επιτρέπει σε εταιρείες να παρακολουθούν ιδιωτικές χρήσεις του διαδικτύου για να εντοπίσουν τυχόν παραβάσεις της νομοθεσίας περί πνευματικής ιδιοκτησίας.

- εκλαμβάνει αυτόματα ως ένοχο τον ιδιοκτήτη μιας σύνδεσης στο διαδίκτυο και επισείει διακοπή της τελευταίας χωρίς να λαμβάνει υπόψη περιπτώσεις κατά τις οποίες η παραβίαση του copyright προέρχεται από άλλο φυσικό πρόσωπο (π.χ. άλλο μέλος της οικογένειας, συγκάτοικο, γείτονα που χρησιμοποιεί ασύρματη σύνδεση εν άγνοια του δικαιούχου της, επιχείρηση cybercafé, δημόσια σύνδεση σε ελεύθερα προσβάσιμο χώρο κλπ.).

Η Γαλλική κυβέρνηση έχει την πρόθεση να μεταφέρει την πρόταση της επιτροπής Olivennes σε νόμο με το όνομα Hadopi « Haute Autorité pour la diffusion des œuvres et la protection des droits sur internet ». Η πρόθεση αυτή έχει ξεσηκώσει θύελλα διαμαρτυριών από ανεξάρτητες οργανώσεις όπως η La Quadrature du Net. Ταυτόχρονα, σύμφωνα με πληροφορίες που διέρρευσαν στον Τύπο, η γαλλική Αρχή προστασίας προσωπικών δεδομένων (CNIL) εξέφρασε πρόσφατα σε πόρισμα της ισχυρές επιφυλάξεις σε σχέση με την συνταγματικότητα του συγκεκριμένου νόμου.

Σύμφωνα με την εφημερίδα Le Monde, η CNIL θεωρεί ότι ο νόμος αυτός δεν τηρεί την αρχή της αναλογικότητας αφού για να επιτύχει την καταπολέμηση της πειρατείας καταφεύγει σε κατάφωρη παραβίαση προσωπικών δεδομένων των χρηστών.

Άσχετα με την εξέλιξη των πραγμάτων, το σημαντικό είναι ότι στη Γαλλία το νομοσχέδιο αυτό αποτελεί αντικείμενο διαλόγου και κριτικής εκ μέρους όλων των ενδιαφερομένων μερών. Ταυτόχρονα, ΚΑΝΕΙΣ από του πάροχους δεν έχει διανοηθεί να εφαρμόσει τέτοια μέτρα ΠΡΙΝ από την ψήφιση του σχετικού νομοθετικού πλαισίου.

Αυτό γιατί στη γαλλική νομοθεσία, όπως και στην ελληνική, το περιεχόμενο των ανταλλασσόμενων πληροφοριών μέσω τηλεπικοινωνιακών δικτύων, μεταξύ αυτών και η χρήση διαδικτύου, θεωρείται προσωπικό δεδομένο. Δεν νοείται λοιπόν η παρακολούθηση του χωρίς την αρωγή των δικαστικών αρχών που, προς το παρόν, είναι και οι μόνες αρμόδιες να διατάξουν άρση του απόρρητου και αυτό μόνο υπό προϋποθέσεις όπως εξηγεί κι ο e-lawyer με αφορμή τον μπλογκονόμο.

Στην περίπτωση των επιστολών στους Έλληνες χρήστες, μια ιδιωτική εταιρεία, ο πάροχος, αναλαμβάνει εργολαβία την παρακολούθηση της χρήσης του διαδικτύου από τους πελάτες της παραβιάζοντας το απόρρητο. Στην συνέχεια, ως αντιπρόσωπος των κάτοχων πνευματικών δικαιωμάτων, απειλεί με κυρώσεις!

Όλα αυτά όταν, σύμφωνα με τον ΟΠΙ, βρισκόμαστε σε φάση διαβούλευσης και ενώ το νομοθετικό πλαίσιο που θα επέτρεπε ενδεχόμενα μια τέτοια πρακτική στην Ελλάδα δεν υπάρχει καν!

Η υποκρισία των παρόχων είναι τέτοια που ενώ διαφημίζουν υψηλές ταχύτητες συνδέσεις και χρησιμοποιούν ως επιχείρημα το «γρήγορο κατέβασμα » μουσικής και ταινιών, γνωρίζοντας ότι οι νόμιμες προσφορές στην Ελλάδα είναι από εμβρυακές έως ανύπαρκτες, ταυτόχρονα απειλούν του ίδιους τους πελάτες τους που έκαναν χρήση peer-to-peer.

Όσο η είδηση διαδίδεται, όπως και το όνομα του συγκεκριμένου παρόχου, περιμένω εξελίξεις…

UPDATE: Σύμφωνα με ρεπορτάζ του Ματθαίου Τσιμιτάκη η Vivodi δηλώνει ότι οι επιστολές που έχουν σταλεί είναι πολλές και ότι θα ακολουθήσει κόψιμο σύνδεσης για όσους δεν συμμορφωθούν “όπως στη Γαλλία”. Μόνο που στη Γαλλία αυτό δεν έχει γίνει ακόμα αφού δεν υπάρχει το νεμοθετικό πλαίσιο που να το επιτρέπει. Η Vivodi δήλωσε επίσης δια του εκπροσώπου της ότι ο λόγος της συγκεκριμένης κίνησης είναι το συμβόλαιο αποκλειστικής διάθεσης ταινιών μέσω VOD που έχει υπογράψει με τη Warner…

Tον τελευταίο καιρό όλο και περισσότεροι παράγοντες των τηλεπικοινωνιών προσπαθούν , σε συνεργασία πια με την πολιτισμική βιομηχανία, να βρουν τρόπους φιλτραρίσματος της διαδικτυακής κίνησης με στόχο το μπλοκάρισμα της ανταλλαγής αρχείων. Το ερώτημα που γεννιέται είναι πόσο αξιόπιστα και αποτελεσματικά είναι αυτά τα συστήματα;

Το ζήτημα του peer-to-peer εμπλέκει δύο βιομηχανίες με συχνά αντικρουόμενα συμφέροντα, αυτές των τηλεπικοινωνιών και του περιεχομένου. Όπως έχω γράψει παλιότερα, η ανταλλαγή αρχείων σε βάση ισοτιμίας αποτέλεσε σημαντικό κίνητρο για την σταδιακή διάδοση των διαδικτύου υψηλής ταχύτητας. Ως εκ τούτου, σε πρώτη φάση οι παράγοντες των τηλεπικοινωνιών είχαν μια διαμετρικά αντίθετη θεώρηση του peer-to-peer από αυτή της μουσικής και της κινηματογραφικής βιομηχανίας.

Για τους πάροχους διαδικτυακής σύνδεσης η ανταλλαγή αρχείων αποτέλεσε για μεγάλο χρονικό διάστημα αυτό που οικονομολόγοι αποκαλούν θετική εξωτερικότητα, δηλαδή ένα παράγοντα που ωφελεί την οικονομική τους δραστηριότητα χωρίς να αποτελεί μέρος της. Με άλλα λόγια, η ανταλλαγή αρχείων που υπόκεινται στο copyright αποτελεί κίνητρο για την κατανάλωση ευρυζωνικότητας και άρα συμμετέχει στην διεύρυνση της αγοράς των τηλεπικοινωνιών.

Τον τελευταίο καιρό όμως αυτή η μαζικά υψηλή κατανάλωση ευρυζωνικώτητας λόγω της χρήσης πρωτόκολλων peer-to-peer έχει αρχίσει να απασχολεί κάποιους πάροχους οι οποίοι και θεωρούν ότι τελικά αντιβαίνει στα συμφέροντα τους. Αυτό γιατί η συγκεκριμένη πρακτική επιβαρύνει τα δίκτυα με «άχρηστο », σύμφωνα με αυτούς, trafic. Έτσι, η αναζήτηση τρόπων φιλτραρίσματος της διαδικτυακής κίνησης με στόχο το traffing shaping έχει οδηγήσει τον τελευταίο καιρό στην άνθηση ειδικευμένων εταιρειών στον τομέα αυτό. Ποια είναι όμως η αποτελεσματικότητα τέτοιων τεχνικών λύσεων;

Απάντηση δίνει ένα τεστ που πραγματοποιήθηκε το 2007 με πρωτοβουλία του Syndicat national de l’édition phonographique (SNEP) το οποίο εκπροσωπεί τα συμφέροντα της γαλλικής μουσικής βιομηχανίας. Ο σκοπός του τεστ ήταν να αξιολογηθούν οι τεχνικές λύσεις στον τομέα της ανίχνευσης ή Deep Packet Inspection. Το τεστ διενεργήθηκε από ένα ανεξάρτητο εργαστήριο, το European Advanced Networking Test Center, το οποίο και ανέλαβε να προσομοιάσει σε μικρογραφία τις πραγματικές συνθήκες λειτουργίας του διαδικτύου.

Έτσι οι εφαρμογές φιλτραρίσματος που συγκρίθηκαν ανέλυσαν 250 000 πακέτα πληροφοριών το δευτερόλεπτο που περιελάμβαναν ταυτόχρονες ανταλλαγές αρχείων στα πιο δημοφιλή πρωτόκολλα peer-to-peer όπως BitTorrent, eDonkey, Gnutella, iMesh, FastTrack, WinMX, DirectConnect, MP2P και Filetopia. Όλα αυτά ανάμεσα σε μερικές χιλιάδες χρήσεις ηλεκτρονικού ταχυδρομείου (POP3, SMTP), FTP και Web (HTTP).

Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι οι τεχνολογίες αυτές βρίσκονται ακόμα σε εμβρυακό στάδιο και η αποτελεσματικότητα τους μειώνεται θεαματικά όταν γίνεται χρήση κρυπτογράφησης δεδομένων. Καταρχάς, οι δύσκολες συνθήκες του τεστ αποθάρρυναν πολλές εταιρείες από το να συμμετάσχουν. Έτσι από τις 28 που είχαν προσκληθεί αρχικά – μεταξύ άλλων οι Allot Communications, Cisco Systems Inc. , Ellacoya Networks , F5 Networks Inc. , Huawei Technologies Co. Ltd. , Narus Inc. , και Sandvine Inc.−, μόνο πέντε συμμετείχαν τελικά. Από αυτές οι τρεις αρνήθηκαν την δημοσίευση των αποτελεσμάτων του τεστ, προφανώς γιατί οι επιδόσεις τους ήταν απογοητευτικές.

Τελικά μόνο δύο εταιρείες, η Arbor και η Ipoque, δημοσίευσαν τα αποτελέσματα που τiς αφορούσαν. Εκεί φαίνεται ότι ενώ η ανταλλαγή αρχείων μέσω δημοφιλών πρωτοκόλλων όπως το BitTorrent, το eDonkey, το Gnutella και το MP2P ανιχνεύονται σε ποσοστό σχεδόν 90%, άλλα πρωτόκολλα (DirectConnect, Filetopia, iMesh, Soulseek, WinMX) παρουσιάζουν ποσοστά μη ανίχνευσης που ξεκινούν από 30% και φτάνουν μέχρι και 99% ! Τα ίδια περίπου ισχύουν και σε ότι αφορά το φιλτράρισμα ή/και μπλοκάρισμα των ανταλλασσόμενων αρχείων.

Η αποτελεσματικότητα των τεχνολογιών Deep Packet Inspection είναι ακόμη μικρότερη όταν τα πακέτα των ανταλλασσόμενων δεδομένων είναι κρυπτογραφημένα. Εκεί το ποσοστό ανίχνευσης είναι 0% για το BitTorrent, το eDonkey και βέβαια για το Freenet που είναι εντελώς « αόρατο ».

Το συμπέρασμα που βγαίνει από αυτό το πρώτο τεστ τόσο μεγάλης εμβέλειας είναι ότι οι μέθοδοι ελέγχου του peer-to-peer μέσω traffing shaping έχουν μειωμένη αποτελεσματικότητα από τεχνική σκοπιά. Αν συνυπολογίσουμε το οικονομικό κόστος τέτοιων λύσεων αλλά και τις αντιδράσεις των χρηστών σε παρόμοια μέτρα, η επιβολή τους φαίνεται προς το παρόν εξαιρετικά αμφίβολη. Μια τέτοια κίνηση εκ μέρους της πολιτισμικής βιομηχανίας και των πάροχων θα είχε ως αποτέλεσμα τη μαζική μετακύλιση των χρηστών προς τα πιο αξιόπιστα προγράμματα ανταλλαγής αρχείων σε βάση ισοτιμίας και την ταυτόχρονη άνθιση των τεχνικών κρυπτογράφησης.