Στα τέλη Απριλίου κυκλοφόρησε το νέο τους single με το όνομα Stress και κυρίως το κλιπ που το συνοδεύει και που σκηνοθέτησε ο Romain Gavras, γιος του Κώστα Γαβρά.

Το κλιπ ακολουθεί μια ομάδα, εμφανώς εκνευρισμένων, εφήβων από τα λαϊκά προάστια του Παρισιού σε ένα βίαιο περίπλου μέσα στην πόλη που θυμίζει έντονα τους ήρωες της ταινίας του Κιούμπρικ Κουρδιστό Πορτοκάλι.

Μέσα σε μια εβδομάδα το κλιπ παίχτηκε πάνω από ένα εκατομμύριο φορές στις πλατφόρμες YouTube και Dailymotion όπου και διοχετεύθηκε σε αποκλειστικότητα αφού πολλά μουσικά κανάλια αρνούνται να το παίξουν λόγω υπερβολικής βίας!

Tο κλιπ είναι αρκετά ρεαλιστικό και καθόλου υπερβολικό κατά τη γνώμη μου. Όμως η ωμή βία που περιέχει έχει ξεσηκώσει θύελλα συζητήσεων μεταξύ δημοσιογράφων και ιστολόγων. Από τη μία οι υπερασπιστές του λένε ότι πρόκειται για μια κριτική της κοινωνικής ανισότητας που χαρακτηρίζει τα γαλλικά προάστια και μια ρεαλιστική ματιά στη σκοτεινή πλευρά της πόλης.

Από την άλλη, οι πιο politically correct, που μάλλον δεν έχουν πατήσει το πόδι τους σε γκέτο, θεωρούν ότι πρόκειται απλώς για μια κίνηση μάρκετινγκ που ενδυναμώνει τα στερεότυπα για τους νέους ξένης καταγωγής και μπορεί να χρησιμοποιηθεί από την προπαγάνδα της άκρας δεξιάς. Η αλήθεια είναι μάλλον κάπου στη μέση.

Δείτε το και αποφασίστε. Παρακάτω βάζω άλλο ένα κλιπάκι του Romain Gavras για τον DJ Mehdi, πολύ καλό κι αυτό που βασίζεται επίσης σε στερεότυπα για τους λαϊκούς Γάλλους του Βορρά…Άντε με το καλό και ταινία Romain!

Το χαρακτηριστικό αυτό όμως δεν αφορά μόνο τις δισκογραφικές εταιρείες αλλά και κάθε άτομο που διαθέτει έναν υπολογιστή συνδεδεμένο στο ίντερνετ. Έτσι στο διαδίκτυο συνυπάρχουν δύο κόσμοι : αυτός της εμπορικής εκμετάλλευσης ιδιόκτητου περιεχομένου από υπηρεσίες όπως η iTunes και αυτός της ανταλλαγής αρχείων στη βάση ισοτιμίας (p2p), που βέβαια θεωρείται πειρατεία από τη μουσική βιομηχανία και τις περισσότερες εθνικές νομοθεσίες.

Σε ότι αφορά τον πρώτο, μια ενδιαφέρουσα ανάλυση είναι αυτή του Coolfer σε σχέση με τη ανάπτυξη της ζήτησης για νόμιμο μουσικό περιεχόμενο στις ΗΠΑ. Βασιζόμενος στα δεδομένα της Nielsen Soundscan για της πωλήσεις μουσικής στο διαδίκτυο για το 2007 δείχνει ότι ο ρυθμός ανάπτυξης τους είναι ανομοιογενής στο σύνολο της χώρας. Όπως φαίνεται στο παρακάτω γραφικό, η περιοχές της βορειοανατολικής (Νέα Υόρκη) και της δυτικής ακτής (Λος Άντζελες, Σαν Φρανσίσκο, Σιατλ) είναι αυτές στις οποίες τα ποσοστά αγοράς μουσικής μέσω διαδικτύου είναι τα υψηλότερα, σε απόλυτα νούμερα, σε σχέση με την υπόλοιπη χώρα, αφού εκεί η πρακτική αυτή αναπτύχθηκε νωρίτερα.

Ταυτόχρονα όμως ο ρυθμός ανάπτυξης των πωλήσεων σε σχέση με το 2006 τείνει να επιβραδυνθεί στις περιοχές αυτές (με κόκκινο και πράσινο χρώμα στο χάρτη). Έτσι ενώ στις ΗΠΑ οι πωλήσεις μουσικής στο ίντερνετ αυξήθηκαν κατά 41% κατά μέσο όρο, στη δυτική ακτή η αύξηση είναι κάτω του 30%.

Τα συμπεράσματα που μπορούμε να εξάγουμε από αυτά τα δεδομένα είναι κατά τη γνώμη μου δύο : από τη μία πλευρά η αγορά της μουσικής στο διαδίκτυο φαίνεται να ωριμάζει εκεί που αναπτύχθηκε πιο νωρίς, κάτι που φαίνεται από το υψηλό ποσοστό χρήσης των σχετικών υπηρεσιών αλλά και τον χαμηλότερο ρυθμό ανάπτυξης σε σχέση με το 2006. Από την άλλη ένα κομμάτι αυτών που άφησαν για λίγο τα δίκτυα p2p για να δοκιμάσουν κάποιες εμπορικές υπηρεσίες αγοράς μουσικής απογοητεύθηκαν από το γεγονός ότι πολλές από αυτές εφαρμόζουν DRM στο περιεχόμενο, κάτι που δημιουργεί προβλήματα στη χρήση του. Από αυτή την άποψη η απόφαση της ΕΜΙ και της Apple να σταματήσουν την πρακτική αυτή φαίνεται να είναι προς την σωστή κατεύθυνση και κυρίως να εξυπηρετεί τα ίδια τους τα οικονομικά συμφέροντα.

Ταυτόχρονα όμως ο πόλεμος κατά των « πειρατών » καλά κρατεί. Η νέα ιδέα της RIAA, της αμερικάνικης ΑΕΠΙ, είναι το site P2PLawsuits. Όσοι « συλληφθούν » να ανταλλάσσουν προστατευόμενο περιεχόμενο στο διαδίκτυο δέχονται ένα μήνυμα μέσω του πάροχου σύνδεσης τους στο οποίο υπάρχει το νούμερο της διαδικασίας που τους αφορά. Στο παραπάνω site μπορούν να πληρώσουν ένα πρόστιμο (με σημαντική έκπτωση όπως αναφέρεται !) για παραβίαση πνευματικής ιδιοκτησίας. Οι καλλιτέχνες των οποίων η μουσική ήταν το αντικείμενο της διένεξης δεν παίρνουν ούτε δολάριο από τα χρήματα αυτά, ο πειρατής όμως αποφεύγει έτσι τη μήνυση της RIAA.

Πρόσφατα 431 αμερικάνοι φοιτητές, χρήστες δικτύων p2p, δέχτηκαν ένα τέτοιο μήνυμα, αφού τα πανεπιστήμια τους συνεργάστηκαν με την RIAA δίνοντας το όνομα που αντιστοιχούσε σε κάθε σχετική διεύθυνση IP μέσα στο χώρο τους. Όλα αυτά βέβαια έξω από κάθε νομικό πλαίσιο και μα καταφανή παραβίαση προσωπικών δεδομένων.

Τώρα όμως μια επιστημονική μελέτη δύο καθηγητών του Χάρβαρντ και του πανεπιστημίου του Κάνσας αμφισβητεί ακόμη και αυτό το γενικά παραδεκτό επιχείρημα της δήθεν επιβλαβούς επιρροής του p2p στις πωλήσεις δίσκων[1]. Οι Felix Oberholzer-Gee και Koleman Strumpf σε άρθρο τους στο επιστημονικό περιοδικό Journal of Political Economy υποστηρίζουν ότι ο αντίκτυπος των δικτύων ανταλλαγής σε βάση ισοτιμίας στη δισκογραφική βιομηχανία είναι μια αμελητέα μείωση πωλήσεων της τάξης του 0,7%.

Οι ερευνητές έκαναν μία σύγκριση των logs από δύο γνωστά δίκτυα p2p που αφορούσαν 1,7 εκατομμύρια μουσικά κομμάτια που ανταλλάχτηκαν από τους χρήστες με τις πωλήσεις 680 δίσκων στις ΗΠΑ κατά την ίδια περίοδο. Η βασική υπόθεση της έρευνας ήταν ότι η υψηλή διάθεση μουσικής σε μορφή mp3 στα δίκτυα ανταλλαγής θα είχε ως άμεσο αποτέλεσμα της μείωση των πωλήσεων των συγκεκριμένων άλμπουμ. Όμως τα στατιστικά αποτελέσματα της σύγκρισης ήταν διαφορετικά σύμφωνα με τους δύο καθηγητές :

“Using detailed records of transfers of digital music files, we find that file sharing has had no statistically significant effect on purchases of the average album in our sample […] Even our most negative point estimate implies that a one-standard-deviation increase in file sharing reduces an album’s weekly sales by a mere 368 copies, an effect that is too small to be statistically distinguishable from zero.”

Έτσι το ερώτημα παραμένει : ποιες είναι οι αιτίες της πτώσης των πωλήσεων CD;

Τα συμπεράσματα δικά σας…

Μια παλιότερη έκδοση της μελέτης βρίσκεται εδώ.

Η αρχή έγινε με το πασίγνωστο Napster που δημιούργησε στο εφηβικό του δωμάτιο ο Shawn Fanning και το οποίο σε λίγους μήνες, το Σεπτέμβριο του 2000, έφτασε να διακινεί 1,4 δισεκατομμύρια αρχεία. Η ευκαιρία για τις πολυεθνικές της δισκογραφίας να πάρουν την πρωτοβουλία στο διαδίκτυο είχε χαθεί…Η ιδέα του Fanning αποτέλεσε τη βάση για όλα τα συστήματα ανταλλαγής αρχείων στη βάση ισοτιμίας (peer to peer). Μέσω ενός προγράμματος p2p κάθε υπολογιστής που συμμετέχει στο δίκτυο ανταλλαγής είναι ταυτόχρονα client και server αφού κατεβάζει αρχεία στον σκληρό δίσκο του ενώ την ίδια στιγμή τροφοδοτεί άλλους συμμετέχοντες. Το Napster δεν ήταν αρκετά αποκεντρωμένο και οι κατάλογοι των τραγουδιών βρίσκονταν αποθηκευμένοι σε λίγους κεντρικούς servers κάτι που επέτρεψε στις majors να καταφέρουν σχετικά γρήγορα να κλείσουν το δίκτυο. Τελικά μία απο αυτές η BMG που ανήκει στις πολυεθνικές Bertelsmann και Sony εξαγόρασε την υπηρεσία η οποία πουλάει πλεόν νόμιμα αρχεία. Όμως η αρχή είχε γίνει και τα προγράμματα p2p άρχισαν να φυτρώνουν σαν τα μανιτάρια : KaZaA, Shareaza, e-Mule, Soulseek, Overnet, Bearshare, Limewire… Τα τελευταία χρόνια διαδίδεται επίσης η χρήση συστημάτων torrent (Morpheus, U Torrent, BitTorrent), η αρχιτεκτονική των οποίων είναι εντελώς αποκεντρωμένη και προσαρμοσμένη στη διανομή των πιο δημοφιλών αρχείων

Έτσι από τις αρχές της δεκαετίας του 2000 ο αριθμός χρηστών του p2p αυξάνεται κατακόρυφα και οι πωλήσεις δίσκων μειώνονται όπως φάινεται και στα στοιχεία της Recording Industry Association of America.

Η βιομηχανία του δίσκου χρησιμοποίησε όλα τα μέτρα πίεσης για να καταφέρει να περάσει τις θέσεις της στην ισχύουσα νομοθεσία. Έτσι, το Digital Millennium Copyright Act (DMCA) που ψηφίστηκε στις ΗΠΑ όπως και η κοινοτική οδηγία European Union Copyright Directive (EUCD) περιλαμβάνουν μέτρα καταστολής όχι μόνο για τους χρήστες δικτύων p2p αλλά και για τους προγραμματιστές που δημιουργούν τέτοια εργαλεία. Ένα απο τα άρθρα του σχετικού γαλλικού νόμου Droit d’auteur et droits voisins dans la société de l’information (DADVSI) ονομάστηκε κοροϊδευτικά «άρθρο Universal » από τον Τύπο αφού λέγεται οτι γράφτηκε στα γραφεία της εταιρείας και εισάχθηκε αυτούσιο στο σχεδιο νόμου.

Η ουσία του όλου εγχειρήματος είναι η αποκατάσταση με τεχνητό τρόπο του συναγωνιστικού χαρακτήρα της μουσικής ως προϊόν. Αυτό σημαίνει ότι το CD, που είνα υλικό αντικείμενο, αποτελεί ένα αγαθό του οποίου η χρήση περιορίζεται στο κοινωνικό κύκλο του ιδιοκτήτη και δεν μπορεί να γίνει αντικείμενο πολλαπλής μαζικής χρήσης. Αντίθετα ένα αρχείο αποτελούμενο απο αλληλουχίες 0 και 1, όπως ένα τραγούδι σε μορφή mp3, από τη στιγμή που θα διατεθεί στο διαδίκτυο μπορεί να διανεμηθεί μαζικά και άρα να επέλθει στην κυριότητα απεριόριστου αριθμού χρηστών με μηδενικό κόστος. Ο μόνος τρόπος να αποφευχθεί αυτό είναι η επιβολή των DRM (Digital Rights Management mesures) από τη δισκογραφική βιομηχανία, δηλαδή συστημάτων που εμποδίζουν την ψηφιοποίηση της μουσικής που εμπεριέχεται στα εμπορικά CD. Τα DRM παρουσιάζουν βέβαια πολλά προβλήματα για τον χρήστη όπως η μη συμβατότητα μεταξύ διαφορετικών μέσων ανάγνωσης των δίσκων (στερεοφωνικό ή υπολογιστής) αλλά και η περιορισμένη διάρκεια ζωής του CD.

Με λίγα λόγια τα DRM αποτελούν οπισθοδρόμηση και καταφανή παραγνωριση των πλεονεκτημάτων του διαδικτύου για τον χρήστη πολιτιστικών αγαθών. Ο μόνος τους ρόλος είναι να εξασφαλίσουν εισοδήματα για το ολιγοπώλιο της δισκογραφίας και μαζί με αυτά τον πλήρη έλεγχο της διανομής της μουσικής, που λόγω της φύσης της δεν αποτελεί μόνο εμπορικό προϊόν αλλά και κοινωνικό αγαθό που χρειάζεταi ποικιλομορφία.

Το lobby της δισκογραφίας προσπαθεί να πείσει το ευρύ κοινό ότι το να ανταλλάσεις μουσική στο ίντερνετ είναι έγκλημα που σκοτώνει τη δημιουργία. Αυτό που δεν λένε οι εκπρόσωποι της είναι ότι οι περισσότεροι καλλιτέχνες πληρώνονται από 5 μέχρι 10% των κερδών που αποφέρουν οι πωλήσεις των δίσκων τους. Επίσης κανείς δεν εξηγεί γιατί οι τιμές των CD είναι τόσο υψηλές ούτε γιατί οι μεγάλες εταιρείες προτιμούν να εκδίδουν τους ίδιους και τους ίδιους δίσκους με εμπορική μουσική γεμάτη κλισέ και επαναληπτικά ρεφρέν χωρίς να δίνουν ευκαιρίες σε νέους καλλιτέχνες με πρωτότυπες μουσικές προτάσεις.

Η συνέχεια σε λίγο…