Γίνεται πλέον κατανοητό και στους πιο δύσπιστους το πως η παγκοσμιοποίηση του χρηματιστικού καπιταλισμού συνδέεται άμεσα με το έλλειμμα δημοκρατίας και την κοινωνική ανισότητα που χαρακτηρίζει την εποχή μας.  

Σε παλαιότερο κείμενο προσπάθησα να δείξω το πως η κρίση των subprime ήταν το άμεσο αποτέλεσμα της νεοφιλελεύθερης πολιτικής που είχε σαν στόχο να εξασφαλίσει υψηλούς ρυθμούς ανάπτυξης συμπιέζοντας ταυτόχρονα τους μισθούς και τις κοινωνικές απολαβές.

Η λύση που βρέθηκε ήταν ο δανεισμός. Οι αυξήσεις μισθών και το κοινωνικό κράτος αντικαταστάθηκαν από την πλασματική αγοραστική δύναμη των δανείων. Η επιλογή αυτή ενέπλεξε το σύνολο του αμερικανικού κατεστημένου, με πρώτη την πολιτική εξουσία και αποτέλεσε την απαρχή της παρούσας οικονομικής κρίσης.

Τώρα αποκαλύπτεται ότι η ίδια μέθοδος χρησιμοποιήθηκε και από τα κράτη, σε αγαστή συνεργασία με την χρηματιστική βιομηχανία.

Ας θυμηθούμε λίγο το δόγμα της “χρυσής” εποχής Σημίτη: πλασματική ανάπτυξη, που ωφέλησε τα μέγιστα το εγχώριο κεφάλαιο, χτισμένη με δανεικά με στόχο την περίφημη “σύγκλιση”. Φοροαπαλλαγές για το υψηλό κεφάλαιο με πρόσχημα την προστασία της “ανταγωνιστικότητας” και την απειλή της αποβιομηχάνησης. Τήρηση των προσχημάτων σε ότι αφορά τους κανόνες της ΕΕ σε σχέση με το έλλειμμα και το χρέος για να επιτευχθεί η είσοδος στην ΟΝΕ.

Πως όμως μπορεί μια κυβέρνηση που έχει απολέσει το όπλο της ανακατανομής του πλούτου μέσω της φορολογίας των ισχυρών και που έχει αποδεχτεί το στενό κορσέ της ΟΝΕ να βρει ζεστό χρήμα για αεροδρόμια, αττικές οδούς και Ολυμπιακούς αγώνες;

Ζητώντας τη βοήθεια του από μηχανής θεού με το όνομα Goldman Sachs και των “δώρων” του. Ίδιοι μηχανισμοί, ίδιοι πρωταγωνιστές, ίδια εργαλεία με αυτά που προκάλεσαν την χρηματοοικονομική κρίση.

Τα μαθήματα πολλά και σημαντικά που ξεπερνούν τα στενά ελληνικά όρια. Επιβεβαιώνουν πράγματα γνωστά καθιστώντας τα πλέον ως αδιαφιλονίκητες αλήθειες:

- Η απόλυτη εξουσία τριών αδελφών του χρηματοπιστωτικού συστήματος που ασκούν πολιτική χωρίς κανένα έλεγχο : Standard & Poor’s, Fitch  και Moody’s. Η τελευταία συμμετείχε στην δημιουργία του σχήματος Titlos στις αρχές του 2009 σε συνεργασία με την Goldman Sachs, την κυβέρνηση Καραμανλή και την Εθνική Τράπεζα, που αντιστοιχεί σε δανεισμό πεντε δισεκατομμυρίων ευρώ.

Η ίδια υποβίβασε την χρηματοληπτική ικανότητα της Ελλάδας στα τέλη του 2009, κάτι που αποτέλεσε το έναυσμα της αντίστροφης μέτρησης. Σύμφωνα με το καταστατικό του Titlos (prospectus) μια ακόμη υποβίβαση θα σημάνει την αύξηση κατά 40% των υποχρεώσεων της χώρας και πιθανά αδυναμία αποπληρωμής. Πλέον βρισκόμαστε ένα βαθμολογικό κλικ από την καταστροφή όπως  δείχνει εμπεριστατωμένα το Zerohedge.

- Η ανεξέλεγκτη φιλαργυρία και κερδοσκοπία της “too big to fail” Goldman Sachs. Η τράπεζα που σώθηκε ιν εξτρεμίς από τα λεφτά των αμερικάνων φορολογουμένων δεν δίστασε να διανείμει πάνω από 20 δισεκατομμύρια δολάρια σε μπόνους το 2009.

- Η υποκρισία και το διπλό παιχνίδι των Ευρωπαίων που διαρηγνύουν τα υμάτια τους για την πρακτικές της ελληνικής κυβέρνησης, που όμως, σε ότι αφορά τα συγκεκριμένα κρυφά δάνεια, ήταν καθόλα νόμιμες σύμφωνα με τους ίδιους τους κανόνες της ΕΕ. Μη δείχνοντας έμπρακτα την υποστήριξη τους στην Ελλάδα, μεγάλοι παίκτες με πρώτη τη Γερμανία παίζουν με την φωτιά, όπως ακριβώς έκανε ο Paulson και η κυβέρνηση Μπους στην περίπτωση της Lehmann Brothers. Όλα αυτά στον βωμό της υπεράσπισης του καθώς πρέπει βορειοευρωπαϊκού καπιταλισμού που δεν ανέχεται να πληρώνει τους Έλληνες. Ότι είχε απομείνει από τον μύθο της Ενωμένης Ευρώπης καταρρέει στο βωμό του no bailout.

- Η απώλεια της αυταπάτης περί”εθνικής κυριαρχία“, με κάθε επισημότητα και από τηλεοράσεως: ήρεμος χθές ο Γιούνγκερ εξήγησε στα δελτία ειδήσεων πως τα επιπλέον εισπρακτικά μέτρα που θα χτυπήσουν τα ήδη βεβαρημένα λαϊκά και μέσα στρώματα των Ελλήνων θα  αποφασιστούν από το Γιούρογκρουπ ΧΩΡΙΣ την παρουσία της δημοκρατικά εκλεγμένης ελληνικής κυβέρνησης.

- Η συνέχεια της πολιτικής του κρυψίματος κάτω από το χαλί και της μετάθεσης στις ελληνικές καλένδες των τεράστιων κοινωνικών και οικονομικών προκλήσεων από τις κυβερνήσεις ΠΑΣΟΚ και ΝΔ. Δεν είναι τυχαίο ότι τις μπίζνες με την Goldman Sachs τις άρχισε ο “σοσιαλιστής” Χριστοδουλάκης και τις συνέχισε ο “φιλελεύθερος” Αλογοσκούφης, άνθρωποι με κοινή προσέγγιση, κουλτούρα και πρακτική.

Τέλος και αυτή τη φορά αποδείχτηκε τρανά η πλήρης ανικανότητα των ελεγκτικών υποτίθεται οργανισμών, των αντιπροσώπων μας στην αστική δημοκρατία αλλά και των ΜΜΕ να προστατεύσουν την κοινωνία από την πλήρη κατάλυση κάθε αρχής ευνομούμενης πολιτείας.

Μένει να δούμε αν τα μαθήματα θα εμπεδωθούν από όλους μας. Αλλιώς ας περιμένουμε κι άλλους Δεκέμβρηδες…ίσως έτσι να είναι καλύτερα.

Πηγές:

Counter Punch

New York Times

The Baseline Scenario

Paul Jorion

The Independent

Risk

Bloomberg

Κώστας Δουζίνας

Jean Quatremer

Update: μόλις θημήθηκα ότι τα αποκαλυπτήρια του συστήματος είναι κι ο τίτλος της πολύ ενδιαφέρουσας συνέντευξης που έδωσε ο Γιάννης Δραγασάκης και ο Γιάννης Μήλιος στον Ιό.

Με αφορμή τον Μπερλουσκόνι…

Στις 21 Οκτωβρίου 2009 το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο με 338 ψήφους κατά και 335 υπέρ απέρριψε μια σημαντική κοινή πρόταση των Φιλελευθέρων, των Σοσιαλιστών, των Πράσινων και της Ενωμένης Αριστεράς. Η πρόταση ζητούσε από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να μεριμνήσει για την δημιουργία μιας οδηγίας σε σχέση με την οικονομική συγκέντρωση στα ΜΜΕ και την πολυφωνία στην ΕΕ.

Παίρνοντας αφορμή από την κατάσταση στην Ιταλία όπου ο Σίλβιο Μπερλουσκόνι ελέγχει, μέρος του τύπου, την δημόσια τηλεόραση αλλά και μεγάλο κομμάτι της ιδιωτικής, τα προαναφερθέντα κόμματα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου πρότειναν το κείμενο που μπορείτε να διαβάσετε ολόκληρο εδώ.

Τα κύρια αποσπάσματα είναι τα εξής: «

(Το κοινοβούλιο) θεωρεί ότι είναι αναγκαίο να αντιμετωπιστεί η ανωμαλία που δημιουργείται από τη σύγκρουση συμφερόντων μεταξύ πολιτικής και οικονομικής εξουσίας και εξουσίας στο χώρο των μέσων ενημέρωσης καθώς και από τη συγκέντρωση του άμεσου ή έμμεσου ελέγχου στα δημόσια και ιδιωτικά μέσα ενημέρωσης και υπογραμμίζει ότι θα πρέπει να διασφαλιστεί ότι σε όλα τα κράτη μέλη οι δημόσιοι τηλεοπτικοί φορείς είναι ανεξάρτητοι και λειτουργούν χωρίς κυβερνητικές παρεμβάσεις• (…)
5. επαναβεβαιώνει, εν προκειμένω, ότι το νομοθετικό πλαίσιο της ΕΕ σχετικά με την πολυφωνία και τη συγκέντρωση στα μέσα ενημέρωσης εξακολουθεί να είναι ακατάλληλο και ότι, για το λόγο αυτό, η Ευρωπαϊκή Ένωση πρέπει επειγόντως να κάνει χρήση των αρμοδιοτήτων της (…) προκειμένου να οριστούν οι ελάχιστοι βασικοί όροι που όλα τα κράτη μέλη πρέπει να τηρούν προκειμένου να διασφαλίσουν, να εγγυηθούν και να προαγάγουν την ελευθερία της πληροφόρησης και ένα επαρκές επίπεδο πολυφωνίας στα μέσα ενημέρωσης ».

Μετά από διαβουλεύσεις και πιέσεις στους διαδρόμους του κοινοβουλίου, τις οποίες περιγράφει ο απεσταλμένος της Libération στο Στρασβούργο, Jean Quatremer, η δεξιά πλειοψηφία του PPE κατάφερε να απορρίψει την παραπάνω πρόταση.

Αυτό βέβαια δεν είναι κάτι καινούριο. Ιστορικά η συντηρητική λογική της ευρωπαϊκής εξουσίας (Συμβούλιο αρχηγών κρατών, Επιτροπή, πλειοψηφία στο Κοινοβούλιο) συνεχίζει να θεωρεί ότι τα θέματα πολυφωνίας και υγιούς λειτουργίας των ΜΜΕ άπτονται των εσωτερικών θεμάτων της κάθε χώρας και κατά συνέπεια η ΕΕ δεν έχει λόγο στη ρύθμιση τους.

Αυτό επιτρέπει στην κάθε εθνική κυβέρνηση να συνεχίζει την συνδιαλλαγή με τους ιδιοκτήτες ΜΜΕ και τους οικονομικούς μεγαλοπαράγοντες με την ησυχία της. Εκτός από την Ιταλία, παρόμοια προβλήματα που απορρέουν από την οικονομική συγκέντρωση στα ΜΜΕ υπάρχουν και στην Γαλλία, την Γερμανία, την Ελλάδα και σε όλες τις χώρες της κεντρικής και ανατολικής Ευρώπης.

Η θέση αυτή της ΕΕ επαληθεύτηκε και το 2005 με το νόμο του βασικού μετόχου της κυβέρνησης Καραμανλή. Όπως σημείωνα αλλού για αυτό το θέμα:

« Σύμφωνα με τις υπηρεσίες του Επίτροπου McCreevy, ο ν. 3310/2005 αντίκειται σε βασικές αρχές της κοινής αγοράς, αυτές της ελεύθερης επιχειρηματικής δραστηριότητας και της ελεύθερης διακίνησης του κεφαλαίου, και για αυτό πρέπει να τροποποιηθεί. Με άλλα λόγια, η διασφάλιση της πολυφωνίας των ΜΜΕ που επικαλείται η ελληνική κυβέρνηση, η οποία και αποτελεί δημόσιο αγαθό, θεωρείται από τον Επίτροπο ως υποδεέστερος στόχος από την απρόσκοπτη οικονομική δραστηριότητα, μολονότι η τελευταία αφορά κατά κύριο λόγο συμφέροντα ιδιωτών.
(…) Η ερμηνεία αυτή έχει σημαντικές συνέπειες αναφορικά με τον χειρισμό του θέματος. Αυτό γιατί τα θέματα ανταγωνισμού αποτελούν κατεξοχήν τομέα ευθύνης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και ως εκ τούτου το πρωτογενές και δευτερογενές ευρωπαϊκό δίκαιο υπερτερεί του εθνικού το οποίο και πρέπει να εναρμονιστεί με το πρώτο. Από την άλλη, σε ότι αφορά το θεσμικό πλαίσιο λειτουργίας των ΜΜΕ, η ευθύνη σύμφωνα με τους ευρωπαϊκούς κανόνες εμπίπτει στις κυβερνήσεις των χωρών μελών των οποίων η νομοθεσία υπακούει στις εθνικές ιδιαιτερότητες ».

Με αφορμή τον νόμο Σαρκοζύ για το διαδίκτυο…

Την προηγούμενη μέρα, στις 20 Οκτωβρίου, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο υπέκυψε στις πιέσεις του Συμβουλίου, κυρίως κάποιων μελών με επικεφαλής την Γαλλία, και απέσυρε την τροπολογία 138 του Τηλεπικοινωνιακού Πακέτου που το ίδιο είχε ψηφίσει με συντριπτική πλειοψηφία λίγους μήνες πριν.

Η τροπολογία 138, που ψηφίστηκε στις 24 Σεπτεμβρίου 2008, αναφέρει τα εξής :

« Δεν μπορεί να επιβάλλεται περιορισμός στα θεμελιώδη δικαιώματα και τις ελευθερίες των τελικών χρηστών χωρίς προηγουμένως να υπάρχει απόφαση των δικαστικών αρχών, ιδίως σύμφωνα με το άρθρο 11 της διακήρυξης των θεμελιωδών δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης σχετικά με την ελευθερία έκφρασης και πληροφόρησης, εκτός και εάν απειλείται η δημόσια ασφάλεια, οπότε η απόφαση μπορεί να έπεται »

Η υιοθέτηση της τροπολογίας 138 στο Τηλεπικοινωνιακό Πακέτο, δηλαδή στο πακέτο των κοινοτικών οδηγιών που αφορά τον τομέα των τηλεπικοινωνιών και του διαδικτύου, θα καθιστούσε ουσιαστικά ανενεργές τις εθνικές νομοθεσίες που βασίζονται στην αρχή του three strikes. Μια τέτοια είναι ο νόμος Hadopi 2 που ψηφίστηκε πρόσφατα στη Γαλλία.

Το συμβιβαστικό κείμενο που βγήκε από την τριμερή διαπραγμάτευση μεταξύ Συμβουλίου, Επιτροπής και Κοινοβουλίου, που μπορείτε να διαβάσετε ολόκληρο εδώ, αφήνει ανοικτή πόρτα για μέτρα παρακολούθησης και καταστολής της χρήσης του διαδικτύου και πιο συγκεκριμένα της ανταλλαγής περιεχομένου σε βάση ισοτιμίας (peer-to-peer).

Όπως φαίνεται, σε δύο μέρες το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο έχασε δύο πολύ σημαντικές ευκαιρίες να επιβεβαιώσει τον ρόλο του ως μοναδικού απευθείας εκλεγμένου αντιπρόσωπου του συνόλου των λαών της Ευρώπης. Ως συνήθως η Ευρωπαϊκή Ένωση εναρμονίζει προς τα κάτω το Ευρωπαϊκό γίγνεσθαι.

Όπως έκανε και στα θέματα οικονομίας και κοινωνικής πολιτικής, η ευρωπαϊκή εξουσία αφήνει ελεύθερες τις χειρότερες πρακτικές σε θέματα μαζικής επικοινωνίας ενθαρρύνοντας έτσι την αντιγραφή τους και από άλλα κράτη μέλη. Αναβάλλοντας έτσι για μια ακόμη φορά την ανάδυση μιας υγιούς Ευρωπαϊκής δημόσιας σφαίρας

Ο αντιπρόσωπος της ΕΕ για την εξωτερική πολιτική Javier Solana, αφού εξέφρασε τη λύπη του για τα θύματα απαίτησε την άμεση κατάπαυση του πυρός. Ο προεδρεύων την Ευρωπαϊκή Ένωση μέχρι το τέλος του έτους Σαρκοζύ ζήτησε τον τερματισμό της εκτόξευσης ρουκετών κατά των ισραηλινών εδαφών από τη Χαμάς και την παράλληλη παύση των βομβαρδισμών από το Ισραήλ.

Η υποκρισία με την οποία οι Ευρωπαίοι ηγέτες καταδικάζουν τα γεγονότα αναδεικνύει από την μία το δημοκρατικό έλλειμμα που χαρακτηρίζει την Ευρωπαϊκή Ένωση και από την άλλη την πλήρη αδυναμία της να αναπτύξει μια σοβαρή εξωτερική πολιτική ως αντίβαρο της αμερικανικής διπλωματικής και στρατιωτικής κυριαρχίας.

Σύμφωνα με την Le Monde, στις 8 Δεκεμβρίου, λίγες μόνο μέρες πριν από την επίθεση στη Γάζα, το συμβούλιο υπουργών εξωτερικών της ΕΕ, αποφάσισε την ενίσχυση των δεσμών της Ευρώπης με το Ισραήλ σε πολιτικό και οικονομικό επίπεδο.

Η απόφαση αυτή σημαίνει ότι το Ισραήλ περνάει σε ένα στάδιο ακόμη πιο στενής συνεργασία με την Ευρωπαϊκή Ένωση. Αυτό περιλαμβάνει ετήσιες συναντήσεις σε επίπεδο αρχηγών κρατών – ένα προνόμιο που ως τώρα είχαν μόνο η Ρωσία, η Κίνα και η Ινδία-, πιο στενή συνεργασία σε επίπεδο ασφαλείας και στρατηγικής, διάλογο και συνεργασία σε επίπεδο κοινοβουλίων κτλ. Όντας πιο κοντά στα κέντρα αποφάσεων της ΕΕ, η κυβέρνηση του Ισραήλ θα μπορεί πλέον να προβάλει τις απόψεις της και τα συμφέροντα της με πιο αποτελεσματικό τρόπο.

Το κείμενο της απόφασης του συμβουλίου υπουργών αναφέρει ότι “that building-up (of bilateral relations) must be based on the shared values of both parties, and particularly on democracy, respect for human rights, the rule of law and fundamental freedoms, good governance and international humanitarian law”. Μια δήλωση που, υπό το πρίσμα των τελευταίων γεγονότων, παίρνει μια ειρωνική αν όχι δραματική χροιά…

Κι όμως, μόλις πέντε μέρες πριν, στις 3 Δεκεμβρίου 2008, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο είχε εκτιμήσει ότι μια τέτοια μονομερής πρωτοβουλία θα έπρεπε να συνδεθεί με την διάθεση ή όχι του Ισραήλ για συνέχιση των διαπραγματεύσεων με στόχο την ειρήνη και την επίλυση του παλαιστινιακού προβλήματος. Η θέση αυτή των εκλεγμένων Ευρωβουλευτών αγνοήθηκε εντελώς.

Για μια ακόμη φορά, το συμβούλιο υπουργών, υπό την πίεση της γαλλικής προεδρίας, ακύρωσε στην ουσία την απόφαση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και αναίρεσε και το τελευταίο μέσο πίεσης που διέθετε η ΕΕ σχετικά με τη στάση του Ισραήλ. Τα αποτελέσματα είναι γνωστά.

Μια λεπτομερής ανάλυση του θέματος, στα γαλλικά, βρίσκεται στο μπλογκ της Monde Diplomatique.

Η βασική ιδέα το νόμου είναι η “διαβαθμισμένη τιμωρία” των χρηστών που – υποτίθεται – παραβιάζουν το copyright στην αρχή με προειδοποιητικά μηνύματα και στη συνέχεια με διακοπή της σύνδεσης τους. Ο νόμος αυτός είναι προβληματικός και καταχρηστικός σε ότι αφορά τα δικαιώματα των πολιτών από πολλές απόψεις:

- αντικαθιστά το δικαστήριο – μόνο αρμόδιο να αποφασίσει αν υπάρχει παρανομία στην περίπτωση ανταλλαγής αρχείων και ποια είναι η ενδεδειγμένη τιμωρία – από μια απλή διοικητική Αρχή.

- επιτρέπει σε εταιρείες όπως η ΑΕΠΙ να παρακολουθούν ιδιωτικές χρήσεις του διαδικτύου για να εντοπίσουν τυχόν παραβάσεις της νομοθεσίας περί πνευματικής ιδιοκτησίας.

- εκλαμβάνει αυτόματα ως ένοχο τον ιδιοκτήτη μιας σύνδεσης στο διαδίκτυο και επισείει διακοπή της τελευταίας χωρίς να λαμβάνει υπόψη περιπτώσεις κατά τις οποίες η παραβίαση του copyright προέρχεται από άλλο φυσικό πρόσωπο (π.χ. άλλο μέλος της οικογένειας, συγκάτοικο, γείτονα που χρησιμοποιεί ασύρματη σύνδεση εν άγνοια του δικαιούχου της, επιχείρηση cybercafé, δημόσια σύνδεση σε ελεύθερα προσβάσιμο χώρο κλπ.).

Η τελευταία εξέλιξη που αφορά το συγκεκριμένο θέμα είναι μια επιστολή της Ευρωπαϊκής Επιτροπής προς τη γαλλική κυβέρνηση, προφανώς από τις υπηρεσίες της Επιτρόπου για θέματα πολιτισμού και επικοινωνίας Viviane Reding, που ασκεί σοβαρή κριτική στο συγκεκριμένο νόμο.

Η εφημερίδα La Tribune αποκάλυψε πρόσφατα το κείμενο της επιστολής. Η κριτική, αν και διατυπωμένη με διακριτικό τρόπο, αναδεικνύει ανάγλυφα τις νομικές αδυναμίες του εγχειρήματος και δείχνει ότι, όπως γράφει κι ο Philippe Aigrain, έστω κι αν ο νόμος τελικά ψηφιστεί θα καταστεί ουσιαστικά ανενεργός.

Αναφέρουν οι αντιπρόσωποι της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, ότι στον νόμο δεν περιλαμβάνεται η δυνατότητα για τους χρήστες που δέχονται προειδοποιητικά μηνύματα να τα αμφισβητήσουν νομικά. Από τη στιγμή που τα μηνύματα αυτά καταλήγουν αυτόματα σε διακοπή της σύνδεσης, χωρίς τη δυνατότητα έφεσης, τότε ο νόμος παραβιάζει το δικαίωμα των πολιτών για μια δίκαιη δίκη (άρθρο 48 του Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της ΕΕ).

Ο συγκεκριμένος νόμος ψηφίστηκε ήδη τον περασμένο Νοέμβριο από τη Γερουσία και αναμένεται να παρουσιαστεί στην γαλλικής εθνοσυνέλευση τον ερχόμενο Ιανουάριο.

Ακόμη μια επιβεβαίωση ότι δεν υπάρχει πραγματική δημοκρατία στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Περισσότερα εδώ.

Εκτός των αναφορών στην ανάγκη ενίσχυσης της πολιτιστικής δημιουργίας στην Ευρώπη, το ψήφισμα καταδικάζει σθεναρά τα μέτρα κατά της πειρατείας και ειδικότερα αυτά που προβλέπεται να υιοθετηθούν σύντομα στη Γαλλία γνωστά και ως « διαβαθμισμένη απάντηση » (riposte graduée). Μια παρόμοια θέση έχει ήδη έκφρασει επίσημα και η κυβέρνηση της Σουηδίας.

Η βασική ιδέα των μέτρων αυτών, έτσι όπως περιέχεται στην έκθεση Olivennes, είναι η σταδιακή τιμωρία των χρηστών που ανταλλάσουν προστατευόμενο περιεχόμενο στα δίκτυα peer-to-peer. Σε πρώτη φάση οι χρήστες θα δέχονται προειδοποιητικά μηνύματα και σε περίπτωση που δεν υπακούσουν οι πάροχοι θα κόβουν τη σύνδεση τους. Το συγκεκριμένο μέτρο συνιστά κατάφωρη παραβίαση των ψηφιακών δικαιωμάτων αφού μεταξύ άλλων :

- αντικαθιστά το δικαστήριο – μόνο αρμόδιο να αποφασίσει αν υπάρχει παρανομία στην περίπτωση ανταλλαγής αρχείων και ποια είναι η ενδεδειγμένη τιμωρία – από μια απλή διοικητική Αρχή.

- επιτρέπει σε εταιρείες όπως η ΑΕΠΙ να παρακολουθούν ιδιωτικές χρήσεις του διαδικτύου για να εντοπίσουν τυχόν παραβάσεις της νομοθεσίας περί πνευματικής ιδιοκτησίας.

- εκλαμβάνει αυτόματα ως ένοχο τον ιδιοκτήτη μιας σύνδεσης στο διαδίκτυο και επισείει διακοπή της τελευταίας χωρίς να λαμβάνει υπόψη περιπτώσεις κατά τις οποίες η παραβίαση του copyright προέρχεται από άλλο φυσικό πρόσωπο (π.χ. άλλο μέλος της οικογένειας, συγκάτοικο, γείτονα που χρησιμοποιεί ασύρματη σύνδεση εν άγνοια του δικαιούχου της, επιχείρηση cybercafé, δημόσια σύνδεση σε ελεύθερα προσβάσιμο χώρο κλπ.). Για μια εμπεριστατωμένη κριτική στα γαλλικά επισκεφτείτε τον ιστότοπο της οργάνωσης La Quadrature du Net.

Το ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου στην τελευταία του έκδοση προτρέπει τα κράτη μέλη να αποφεύγουν « τη λήψη μέτρων κατά της πειρατείας όπως η διακοπή σύνδεσης στο διαδίκτυο που παραβιάζουν τα ανθρώπινα δικαιώματα, τα δικαιώματα του πολίτη και την αρχή της αναλογικότητας ». Το ψήφισμα αναγνωρίζει την ανάγκη για προστασία της πνευματικής ιδιοκτησίας αλλά προσθέτει ότι μέτρα που θεωρούν τους χρήστες του διαδικτύου ως εν δυνάμει εγκληματίες δεν συνεισφέρουν στην καταπολέμηση της πειρατείας.

Ο Γάλλος εισηγητής της έκθεσης Guy Bono δήλωσε απερίφραστα : « στο συγκεκριμένο ζήτημα αντιτίθεμαι σθεναρά στα μέτρα καταστολής μερικών ευρωπαϊκών κυβερνήσεων (σ.σ. βλέπε Σαρκοζύ στη Γαλλία, αλλά και πρόσφατες πρωτοβουλίες του ΟΠΙ την Ελλάδα) τα οποία έχουν επιβληθεί απευθείας από μια βιομηχανία που δεν έχει καταφέρει να βρει ένα νέο οικονομικό μοντέλο προσαρμοσμένο στις ανάγκες της κοινωνίας της πληροφορίας. Η διακοπή της σύνδεσης είναι μέτρο δυσανάλογο με τον επιζητούμενο στόχο. Είναι μια τιμωρία με δραματικές επιπτώσεις για τον χρήστη σε μια εποχή που η πρόσβαση στο διαδίκτυο είναι δικαίωμα ζωτικής σημασίας ».

Η συγκεκριμένη έκθεση δεν είναι δεσμευτική για τα κράτη μέλη όπως π.χ. οι οδηγίες της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Αποτελεί όμως μια πρώτης τάξης πολιτική νίκη για τους υπερασπιστές των ψηφιακών δικαιωμάτων ενάντια στην αλόγιστη καταστολή που πρεσβεύει το λόμπι της πολιτιστικής βιομηχανίας και οι νεοφιλελεύθεροι ταγοί της παγκοσμιοποιημένης αγοράς πολιτισμικών αγαθών και υπηρεσιών.

Έτσι, η έκθεση στην πρώτη της μορφή, χωρίς τις τελικές τροποποιήσεις, που μπορείτε να διαβάσετε στα ελληνικά ολόκληρη εδώ, παρακινεί την Επιτροπή « να επανεξετάσει το κρίσιμο ζήτημα της πνευματικής ιδιοκτησίας από πολιτιστική και οικονομική άποψη και να καλέσει όλους τους φορείς του τομέα, ιδίως τους φορείς των τηλεπικοινωνιών και τους παρόχους πρόσβασης στο διαδίκτυο, να εξεύρουν από κοινού δίκαιες λύσεις για τους φορείς μικρού ή μεγάλου μεγέθους, με σκοπό την επίτευξη μιας ισορροπίας μεταξύ των δυνατοτήτων πρόσβασης στις πολιτιστικές δραστηριότητες και στα περιεχόμενα και της πνευματικής ιδιοκτησίας, κατά τρόπο που θα διασφαλίζεται μια πραγματική αμοιβή στους δικαιούχους των δικαιωμάτων και μια πραγματική επιλογή στους καταναλωτές· εφιστά εν προκειμένω την προσοχή των κρατών μελών στο γεγονός ότι η δίωξη των καταναλωτών δεν είναι η ορθή λύση για την καταπολέμηση της ψηφιακής πειρατείας ».

Επίσης καλεί την Επιτροπή να διαπιστώσει « ότι στο διαδίκτυο οι κλασικοί τρόποι χρήσης των πολιτιστικών προϊόντων και υπηρεσιών έχουν ανατραπεί και ότι είναι σημαντικό να υπάρξει μέριμνα για μια πρόσβαση χωρίς εμπόδια στα πολιτισμικά επιγραμμικά περιεχόμενα και την ποικιλομορφία των πολιτιστικών εκφράσεων πέραν της μοναδικής βιομηχανικής και εμπορικής λογικής, διασφαλίζοντας εξάλλου την εύλογη αμοιβή δικαίως κατανεμημένη μεταξύ όλων των κατηγοριών δικαιούχων ».

Οι προτροπές αυτές βέβαια είναι πολύ δύσκολο εώς αδύνατο να υιοθετηθούν από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή που ως γνωστό εξυπηρετεί ως επί το πλείστον τα μεγάλα οικονομικά συμφέροντα και λιγότερο αυτά των Ευρωπαίων πολιτών. Απόδειξη αυτής της εντελώς διαφορετικής προσέγγισης μεταξύ των δύο ευρωπαϊκών θεσμών, Επιτροπής και Κοινοβουλίου, η γνωμοδότηση της Neena Gill για λογαριασμό της Επιτροπής Βιομηχανίας Έρευνας και Ενέργειας που επισυνάπτεται στην προαναφερόμενη έκθεση.

Σε αυτήν αναφέρεται ότι η Επιτροπή θεωρεί, εντελώς αυθαίρετα, « ότι οι μεμονωμένοι καταναλωτές θα επωφεληθούν από αυτή την κατάσταση (σ.σ. τα μέτρα καταστολής), δεδομένου ότι η λιγότερη πειρατεία θα οδηγήσει σε χαμηλότερες τιμές και οι καταναλωτές θα μπορούν να αγοράζουν πιο δημιουργικά προϊόντα υψηλότερης ποιότητας ». Στην πραγματικότητα συμβαίνει βέβαια το αντίθετο.

Ακόμη χειρότερα, η Επιτροπή « καλεί τους φορείς παροχής υπηρεσιών Διαδικτύου να συνεργάζονται για την καταπολέμηση της διαδικτυακής πειρατείας εφαρμόζοντας τους όρους των συμβάσεών τους που τους επιτρέπουν να αφαιρούν ή να εμποδίζουν τη δυνατότητα πρόσβασης σε παραβατικό υλικό και να ακυρώνουν και να κλείνουν λογαριασμούς συνδρομητών που παραβιάζουν τα δικαιώματα διανοητικής ιδιοκτησίας· κατά την ίδια έννοια, καλεί τους φορείς παροχής υπηρεσιών Διαδικτύου να εφαρμόζουν μέτρα φιλτραρίσματος για να αποτρέπουν την παραβίαση δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας ».