Το γεγονός, ο τρόπος που εξελίχθηκε αλλά και η ανακοίνωση της Αστυνομίας θέτουν μια σειρά ερωτημάτων τα οποία, σε διαφορετικό επίπεδο, αναμοχλεύουν φλέγοντα θέματα σε ότι αφορά τα διακυβεύματα του διαδικτύου.

Ερώτημα 1^ο :  κατά πόσο είναι θεμιτή η συγκεκριμένη δραστηριότητα δηλαδή η ανταλλαγή περιεχομένου υπό copyright;

Το συγκεκριμένο θέμα δεν είναι νομικό αλλά πολιτικό και ηθικό. Ο νόμος σε κάθε ιστορική συγκυρία δεν είναι θέσφατο αλλά αντικατοπτρίζει το εκάστοτε πολιτικό και κοινωνικό γίγνεσθαι.

Το θέμα επίσης δεν αφορά αποκλειστικά το διαδίκτυο. Ανέκαθεν το κοινό ανταλλάσσει, αντιγράφει και μοιράζεται περιεχόμενα κάθε μορφής με οποιαδήποτε μέσα έχει στη διάθεση του.  Όπως έχει δείξει μεταξύ άλλων ο Lawrence Lessig (PDF) οι πρακτικές αυτές είναι συνυφασμένες με την εξέλιξη του ανθρώπινου πολιτισμού.

Όμως η ευρεία κοινωνική ιδιοποίηση του διαδικτύου αλλάζει την κλίμακα και την πολυπλοκότητα των πρακτικών ανταλλαγής και αυτό είναι που κάνει το συγκεκριμένο διακύβευμα σημαντικότερο σήμερα από ότι ήταν εχθές.

Το πρόβλημα είναι το πως επιτυγχάνεται η εξισορρόπηση μεταξύ των συμφερόντων του κοινού (αυτού που οι αγγλοσάξονες αποκαλούν fair use), των δημιουργών και των άλλων εμπλεκόμενων στην πολιτιστική βιομηχανία, είτε αυτό αφορά το οικονομικό είτε το συμβολικό επίπεδο.

Στη σύγχρονη ιστορική συγκυρία ο συσχετισμός δυνάμεων είναι σαφώς υπέρ της πολιτιστικής βιομηχανίας και εις βάρος της μεγάλης πλειοψηφίας των δημιουργών καθώς και του κοινού. Με άλλα λόγια το μεγαλύτερο κομμάτι του  εισοδήματος που παράγεται από την πνευματική δημιουργία σε παγκόσμιο επίπεδο μονοπωλείται από εκδότες και  διανομείς, με την ευρεία έννοια, οι οποίοι εν πολλοίς επιβάλουν τους όρους τους στους άλλους δύο εμπλεκόμενους, κοινό και δημιουργούς.

Για παράδειγμα δεν έχει κανείς παρά να διαβάσει αυτή τη μαρτυρία εκ των έσω για να καταλάβει πόσο ωμές είναι οι πρακτικές που εφαρμόζει η ελληνική δισκογραφική βιομηχανία εις βάρος του κοινού, των δημιουργών ακόμη και των παραδοσιακών δισκάδικων .

Αυτό εξηγεί σε μεγάλο βαθμό και την τεράστια απήχηση που έχει το peer-to-peer. Η ανταλλαγή περιεχομένου έρχεται ως απάντηση στις απεχθείς συνθήκες εκμετάλλευσης που επιβάλει η πολιτιστική βιομηχανία στην πνευματική δημιουργία (παράταση copyright, υψηλές τιμές, DRM, καταιγισμός μάρκετινγκ και διαφήμισης, σταρ σύστεμ, ολογοπωλιακή συγκέντρωση κλπ.).

Η «  πειρατεία » είναι λοιπόν πρωτίστως κοινωνικό και πολιτικό φαινόμενο και δευτερευόντως οικονομικό και τεχνολογικό.

Αυτό φαίνεται ξεκάθαρα στις αντιδράσεις των φίλων του gamato.info όπως αυτές κυκλοφορούν στο διαδίκτυο. Οι άνθρωποι αυτοί συγκρίνουν την τύχη των συλληφθέντων με την ατιμωρησία των υπαίτιων της κοινωνικής και οικονομικής κρίσης που μαστίζει την χώρα και τον πλανήτη. Άλλοι εξηγούν ότι η χρήση του peer-to-peer αποτελεί αντιστάθμισμα για την συμπίεση των εισοδημάτων τους που δεν επιτρέπει την κατανάλωση πολιτισμικών αγαθών με νόμιμο τρόπο.

Συνειδητοποιούν δηλαδή αυτό που ίσως δεν έβλεπαν πριν, ότι δηλαδή οι διαδικτυακές και πολιτισμικές πρακτικές τους είναι έμμεσο αποτέλεσμα της διάρθρωσης του σύγχρονου καπιταλισμού και της άνισης αναδιανομής οικονομικών και πολιτιστικών πόρων που αυτός επιβάλει. Κάτι που εξηγεί και ο Μωυσής Μπουντουρίδης στην ανάλυση του.

Αυτό κάνει για πολλούς χρήστες θεμιτή τη διαμοίραση περιεχομένου από ηθικής άποψης παρόλες τις επιπτώσεις που μπορεί αυτή να έχει στη βιωσιμότητα των πνευματικής δημιουργίας. Το αποτέλεσμα είναι να βρίσκονται αντιμέτωποι οι δημιουργοί με το ίδιο τους το κοινό όπως εύστοχα εξηγεί και ο Αποστόλης Καπαρουδάκης.

Ερώτημα 2^ο : κατά πόσο η λειτουργία ενός τράκερ είναι παράνομη με την κείμενη νομοθεσία ακόμα κι αν από εκεί διακινείται υλικό υπό copyright ;

Η διεθνής νομολογία σε αυτό το σημείο γενικά είναι αρνητική ως προς τους δημιουργούς τέτοιων υπηρεσιών. Το γνωστότερο παράδειγμα είναι αυτό του Pirate Bay το οποίο και καταδικάστηκε σε πρώτη φάση. Όμως εάν κανείς παρακολουθήσει τα τεκταινόμενα αυτής της δίκης θα διαπιστώσει ότι η ευθύνη των ιδιοκτητών μιας υπηρεσίας όπως το Pirate Bay, το Mininova και το gamato.info δεν είναι δεδομένη ούτε και αποδεικνύεται εύκολα σε όλες τις περιπτώσεις. Ούτε κι η συγκεκριμένη νομολογία μεταφέρεται αυτόματα στα ελληνικά δικαστήρια όπως αναφέρει και ο e-lawyer.

(Update 13/3: ενώ η έφεση του Pirate Bay θα εκδικασθεί τον Σεπτέμβριο στη Σουηδία, στην Ισπανία ένας δικαστής αποφάνθηκε σε ανάλογη δίκη ότι η δραστηριότητα του ιστότοπου elrincondejesus.com ο οποίος προσφέρει σύνδεσμους προς περιεχόμενα στο eMule δεν είναι παράνομος αφού δεν επιφέρει κέρδη στον ιδοκτήτη του)

Στους ιστότοπους αυτούς δεν διακινούν υλικό οι ιδιοκτήτες και administrators αλλά οι χρήστες το ανταλλάσσουν απευθείας μεταξύ τους. Ο τράκερ είναι απλά ενδιάμεσος που επιτρέπει την επικοινωνία και τον συντονισμό, κάτι που αντιστοιχεί  σε αυτό που το αγγλοσαξονικό δίκαιο περιγράφει ως vicarious infringement, υπό την προϋπόθεση ότι οι ιδιοκτήτες του τράκερ έχουν οικονομικό όφελος από την παραβίαση copyright που γίνεται μέσω της υπηρεσίας τους.

Υπό αυτό το πρίσμα κάποιος μπορεί να θεωρήσει ότι και οι πάροχοι σύνδεσης ή οι μηχανές αναζήτησης βρίσκονται στην ίδια θέση. Γιατί λοιπόν ζητάμε από το gamato.info να συνεισφέρει στην χρηματοδοτήση της πνευματικής δημιουργία και δεν ζητάμε το ίδιο από την Google, τη Microsoft και τον OTE;

Ερώτημα 3^ο: γιατί η Ελληνική Αστυνομία αντιγράφει στο δελτίο τύπου επιχειρήματα του λόμπυ της πολιτιστικής βιομηχανίας;

Στο δελτίο τύπου της ΕΛΑΣ υπάρχει υπογραμμισμένη η εξής φράσης «συνολικά οι απώλειες τα τελευταία 7 έτη σύμφωνα με τις πρώτες εκτιμήσεις των εταιρειών πλησιάζουν το 1 δις ευρώ, το οποίο μεταφράζεται σε λιγότερες θέσεις εργασίας και μειωμένη ανταγωνιστικότητα για τον εγχώριο κλάδο της Πληροφορικής, μουσικής και θεαμάτων ».

(Update: o Μιχάλης Παναγιωτάκης βρήκε την πηγή. Είναι η ετήσια έκθεση για την πειρατεία λογισμικού της Business Software Alliance (BSA)

Το συγκεκριμένο επιχείρημα βασίζεται στη παραδοχή ότι μια δωρεάν πρόσβαση σε ένα πολιτισμικό περιεχόμενο ισοδυναμεί με μια πώληση λιγότερο του ίδιου αγαθού (A Free Download Equals a Lost Sale), κάτι που υποστηρίζει ανέκαθεν το λόμπυ της πολιτιστικής βιομηχανίας. Παρόμοιος υπολογισμός των δήθεν διαφυγόντων κερδών έγινε και στη δίκη του Pirate Bay.

Όμως η διεθνή έρευνα έχει δείξει ότι κάτι τέτοιο δεν ισχύει όπως μπορεί κανείς να δει εδώ (PDF). Κάνεις δεν μπορεί να ξέρει εάν κάποιος που κατέβασε ένα άλμπουμ μουσικής μέσω ενός δικτύου peer-to-peer θα το αγόραζε εάν δεν  είχε αυτή τη δυνατότητα. Ο αστήριχτος αυτός συλλογισμός υποστηρίζεται από την πολιτιστική βιομηχανία που έχει συμφέρον να φουσκώσει τις υποτιθέμενες απώλειες της.

Γιατί όμως η Ελληνική Αστυνομία υιοθετεί αβασάνιστα την θέση ιδιωτικών εταιρειών που βρίσκονται σε αντιδικία με πολίτες; Γιατί καταπατεί το τεκμήριο της αθωότητας; Και γιατί προβαίνει σε εντυπωσιακές συλλήψεις και κρατήσεις για ένα πταίσμα όπως η διαμοίραση περιεχομένου χωρίς οικονομικό όφελος; Μπορεί κανείς να διανοηθεί παρόμοιες πρακτικές στην περίπτωση κάποιου που παραβίασε, ας πούμε, το όριο ταχύτητας με το αυτοκίνητο του; Ποιος από τους δύο είναι πιο επικίνδυνος για το κοινωνικό σύνολο ;

Οι αυτονόητες απαντήσεις σε αυτά εξηγούν έμμεσα και την συμπεριφορά των αστυνομικών αρχών: δεν πρόκειται για οίστρο υπεράσπισης του δημόσιου συμφέροντος αλλά εκδούλευση προς κέντρα πίεσης. Αυτή η πίεση για καταστολή δεν προέρχεται μόνο από την εγχώρια πολιτιστική βιομηχανία αλλά εκπορεύται κυρίως από την άλλη πλευρά του Ατλαντικού.

Μια μικρή γεύση μπορείτε να πάρετε στο Special 301 Report για την Ελλάδα που εκδίδει η International Intellectual Property Alliance (IIPA) η οποία και υποδεικνύει στις ελληνικές αρχές τι ακριβώς πρέπει να κάνουν :

“The Interministerial Steering Committee should announce a comprehensive national anti-piracy plan and campaign that augments raids, prosecutions, criminal (and non-suspended) sentencing at deterrent levels, training for enforcement officials and public awareness efforts

(…) Give law enforcement authorities the mandate and jurisdiction to pursue investigations on university campuses where Internet and hard goods piracy flourishes without significant threat.

(…) Instruct all courts to issue deterrent sentences, including imprisonment and fines as provided by the law, and to not suspend sentences or fines (suspensions of fines are not permitted under the law). ”.

Μια προσφιλής μέθοδος είναι η χρησιμοποίηση σκιάχτρων με σκοπό την τρομοκράτηση του “μέσου πολίτη” ούτως ώστε να κάτσει στ’αυγά του και να πάρει αποστάσεις από φορείς, κόμματα, συνδικάτα που αμφισβητούν την κυρίαρχη θεώρηση της κοινωνίας και της οικονομίας. Σε αυτό το παιγνίδι εντάσσονται οι συνεχείς επιθέσεις από όλο το φάσμα των κομμάτων στον ΣΥΡΙΖΑ ο οποίος, δήθεν, στηρίζει και υποκινεί κουκουλοφόρους και τρομοκράτες.

Όμως η φαντασίωση της βίαιης Αριστεράς ως σκιάχτρο στην εποχή της κρίσης δεν είναι ελληνικό προνόμιο. Το ίδιο τέχνασμα χρησιμοποιείται όλο και συχνότερα από την νεοδεξιά κυβέρνηση του Σαρκοζύ που δείχνει να φοβάται τη ριζοσπαστικοποίηση του γαλλικού κοινωνικού κινήματος.

Πριν από λίγο καιρό αναφέρθηκα στην περίπτωση των συλληφθέντων του Tarnac που σύρθηκαν στα κρατητήρια της αντιτρομοκρατικής με πολύ βαριές κατηγορίες. Με την συνεπικουρία των ΜΜΕ εννιά νέοι άνθρωποι βαφτίστηκαν τρομοκράτες και σπιλώθηκαν δημοσίως. Το αποτέλεσμα; Δύο μόλις μήνες μετά, ένας μόνο παραμένει στη φυλακή, ο φερόμενος ως αρχηγός Julien Coupat. Κι αυτό με καταχρηστικές μεθόδους εκ μέρους των δικαστών και της αστυνομίας. Οι υπόλοιποι αποφυλακίστηκαν λόγω έλλειψης στοιχείων.

Το τελευταίο παράδειγμα της κρατικής προπαγάνδας ενάντια στο κοινωνικό κίνημα είναι οι συνεχείς επιθέσεις που δέχεται ο Olivier Besançenot. Ο Besançenot, μαζί με άλλους συντρόφους από τον ευρύτερο χώρο της Αριστερά, έχει πάρει μια πρωτοβουλία για τη δημιουργία ενός νέου αντικαπιταλιστικού κόμματος που φιλοδοξεί να γίνει ο εκφραστής του των κοινωνικών και πολιτικών δυνάμεων στα αριστερά των σοσιαλφιλελεύθερων.

Οι προοπτικές είναι πολύ καλές αφού λίγες μέρες πριν από το ιδρυτικό συνέδριο του κόμματος, που θα γίνει στις αρχές του Φεβρουαρίου, οι εγγραφές μελών έχουν ξεπεράσει τις 7 000. Οι ευρωεκλογές που έρχονται, εκτός απροόπτου, θα αναδείξουν το νέο κόμμα ως κυρίαρχη και κυρίως ασυμβίβαστη δύναμη της γαλλικής Αριστεράς.

Όλα αυτά βέβαια δεν αρέσουν στον Σαρκοζύ και στα τσιράκια του, οι οποίοι προσπαθούν να αποσταθεροποιήσουν τον Olivier Besançenot με όλα τα μέσα που διαθέτουν. Πρώτο φαινόμενο ήταν μια περίεργη ιστορία που εξελίχθηκε πριν από λίγους μήνες. Ένας επιχειρηματίας, ο Antoine Di Zazzo, που εισάγει αμυντικά συστήματα και οπλισμό για την γαλλική αστυνομία μέσω της εταιρείας Taser France, έβαλε να παρακολουθούν τον Besançenot. Φωτογραφίες του ίδιου και της οικογένειας του, στοιχεία για τους τραπεζικούς του λογαριασμούς και άλλα προσωπικά δεδομένα βρέθηκαν στην κατοχή του επιχειρηματία με το σκοτεινό παρελθόν και τις στενές σχέσεις με αστυνομικούς κύκλους.

Μια άλλη ιστορία αφορά τον Jean-Marc Rouillan, πρώην μέλος της τρομοκρατικής οργάνωσης Action Directe, ο οποίος αποφυλακίστηκε πριν βρεθεί ξανά στη φυλακή λόγω κάποιων δηλώσεων που έκανε. Ο Rouillan δήλωσε μεταξύ άλλων ότι ήθελε να γίνει μέλος του νέου αντικαπιταλιστικού κόμματος και ότι συναντήθηκε με τον Besançenot. Αμέσως τα ΜΜΕ άρχισαν να προσάπτουν στον τελευταίο τις δήθεν σχέσεις του με τον πρώην τρομοκράτη και να ταυτίζουν τις θέσεις του νέου κόμματος με τη δράση της Action Directe. Σε κάθε συνέντευξη που δίνει ο Besançenot, ακόμη και σήμερα, καλείται να αποκηρύξει την ένοπλη πάλη και την τρομοκρατία που ουδέποτε υποστήριξε!

Πριν από λίγες μέρες, ο Olivier Besançenot ο οποίος εργάζεται ως ταχυδρόμος βρέθηκε σε μια απεργία στην περιοχή της Nanterre. Ο διευθυντής του ταχυδρομικού γραφείου της περιοχής αντάλλαξε κάποιες κουβέντες με τους εργαζόμενους και ξαφνικά βρέθηκε στο έδαφος. Αμέσως πήγε και έκανε μήνυση για δήθεν βιαιότητες εις βάρος του. Και βέβαια η αστυνομία κάλεσε τον Besançenot και άλλους δυο συντρόφους του σε απολογία ως υπαίτιους.

Τέλος, την προηγούμενη εβδομάδα μια απεργία έκλεισε το κεντρικό σιδηροδρομικό σταθμό του Παρισιού Saint-Lazare. Πρωταγωνιστές στην απεργία ήταν οι συνδικαλιστές του συνδικάτου SUD του οποίου είναι μέλος ο Besançenot. Η απεργία είχε ως αποτέλεσμα η εταιρεία των γαλλικών σιδηροδρόμων SNCF να δεχτεί όλα τα αιτήματα των εργαζομένων, προχωρώντας μάλιστα σε 85 προσλήψεις προσωπικού στο σταθμό, κάτι που εκνεύρισε ιδιαίτερα τον Σαρκοζύ.

Σε δηλώσεις του την Παρασκευή ο Γάλλος πρόεδρος χαρακτήρισε του συνδικαλιστές “ανεύθυνους” και απεφάνθη ότι το απεργιακό δικαίωμα πρέπει να υποτάσσεται στο δικαίωμα των επιβατών για άψογη εξυπηρέτηση. Εχτές, σε συνεννόηση προφανώς με τον Σαρκοζύ, ο πρόεδρος της κοινοβουλευτικής ομάδας του δεξιού κόμματος UMP δήλωσε ότι ο Besançenot στηρίζει “παράνομες δράσεις και κινήματα” και είναι ο αντιπρόσωπος της πιο “βίαιης και ακραίας Αριστεράς”.

Οι δηλώσεις αυτές θυμίζουν έντονα του ντόπιους “εισαγγελείς” που ανακαλύπτουν υποστηρικτές της τρομοκρατίας και της βίας στο χώρο του κοινωνικού κινήματος και της Αριστεράς. Όσο η κοινωνική κρίση εντείνεται, τόσο η προβοκάτσια και η συκοφαντία θα γίνονται σκληρότερες. Οι άνθρωποι που συμμετέχουν στους κοινωνικούς αγώνες πρέπει να είναι προετοιμασμένοι για ακόμη χειρότερες επιθέσεις….Το παράδειγμα της Κωνσταντίνας Κούνεβα αποδεικνύει του λόγου το αληθές.

En Grèce, la mort d’un adolescent sous les balles d’un policier samedi 6 décembre a déclenché une explosion sociale jamais vue dans le pays. Ce ne sont pas tant les conditions atroces de cette mort, s’apparentant davantage à une exécution, qui sont à l’origine de cette explosion mais bien l’impasse sociopolitique et économique dans laquelle se trouve la Grèce depuis quelques années déjà.

Après 2004, année des Jeux Olympiques d’Athènes qui ont nourri les illusions de tout un peuple, le retour à la réalité, qui a coïncidé avec l’arrivée de la droite au pouvoir, a été rude. L’incident dramatique de samedi dernier a fait éclater au grand jour les tensions extrêmes qui se cachent derrière le cliché de paradis touristique et d’insouciance méditerranéenne.

Ces tensions sont le résultat des politiques néo-libérales mises en œuvre par les gouvernements successifs depuis le milieu des années 90, doublées par les particularités du pays : une classe politique corrompue et incapable d’apporter des solutions dans un monde complexe ; la démystification des piliers idéologiques de la société grecque comme l’Eglise orthodoxe, secouée par des scandales à répétition ; un Etat clientéliste ; l’arrivée massive d’étrangers dans un pays sans tradition d’émigration et sans les moyens d’y répondre ; une police violente jouissant d’une impunité totale…

Face à ces bouleversements, la seule réponse de l’élite économique et politique a été l’incitation vers un consumérisme à outrance et la mise en avant du modèle de la réussite individuelle au détriment de l’intérêt général. Comme dans beaucoup d’autres pays européens, c’est la jeunesse et les classes populaires qui ont été les victimes principales de cet accroissement des inégalités sociales et de la perte de repères identitaires. La montée du chômage, de la précarité, de la pauvreté et de l’incertitude professionnelle pour la majorité de la population a été concomitante à l’enrichissement d’un groupe dominant et hétéroclite constitué de politiciens, d’hommes d’affaires et des vedettes de la télévision.

La souffrance de ce que l’on est venu à appeler génération de 700 euros, en référence aux salaires de misère qui sont proposés à des jeunes qualifiés, fait écho aux revendications formulées en France par des collectifs tels que Jeudi Noir ou Génération-Precaire. Ce groupe social constitué de lycéens, d’étudiants et de jeunes actifs a rencontré dans les rues enflammées d’Athènes les enfants d’immigrés marginalisés pour former un cocktail explosif. Comme pour les troubles de 2005 en France, l’intensité de la violence est à la mesure de l’absence de perspective et surtout de l’inexistence d’une expression politique organisée à la défense de cette génération.

La réponse de l’establishment risque d’être le renforcement de la répression policière et l’intensification de la politique sécuritaire, à moins qu’un dénouement politique peu probable, comme la démission du gouvernement, intervienne. Néanmoins, les événements de ces derniers jours, malgré leur caractère proprement dramatique, sont aussi source d’espoir.

La réaction immédiate de l’opinion publique au meurtre du jeune Alexis Grigoropoulos, malgré une couverture médiatique ambiguë de l’événement dans les premières heures, a démontré que les réflexes de la société grecque sont toujours aussi vivaces. Le lien avec des revendications sociales longtemps mises de côté est paru pour beaucoup comme une évidence. Malgré les débordements, le mouvement de protestation a constitué l’épicentre d’une multitude d’initiatives venant de la société civile qui convergent vers une critique radicale de la situation actuelle. Dans cet élan, les outils de communication et de coordination offerts par l’internet constituent le support de cette critique. Une information alternative s’organise et se diffuse en opposition aux médias dominants qui, pour la première fois, sont privés de leur monopole sur les moyens de formation de l’opinion publique. Dans bien de cas, ils sont même obligés de suivre le mouvement en reprenant des informations révélées par l’information citoyenne.

De là à infléchir la politique actuelle le chemin est long est tortueux pour les jeunes Grecs. Les jours qui viennent seront à ce titre décisifs.

Οι παραγωγές της Kourtrajmé κινούνται ανάμεσα στην κοινωνική κριτική και τη σάτιρα. Τα ίδια τα μέλη της κινούνται στις παρυφές των γαλλικών γκέτο συμμετέχοντας ταυτόχρονα στα πιο trendy κυκλώματα της παριζιάνικης καλλιτεχνικής σκηνής.

Κινηματογραφικό πεδίο δράσης της ομάδας είναι οι λαϊκές γειτονιές του Βόρειου Παρισιού, που χαρακτηρίζονται από τους νεοδεξιούς ως « ζώνη εκτός νόμου ». Πριν από λίγους μήνες το βίντεο κλιπ που έφτιαξε ο Gavras για το συγκρότημα Justice προκάλεσε σκάνδαλο. Είχε ως ήρωες μια ομάδα εφήβων που επιδίδονταν σε βανδαλισμούς και πράξεις ωμής βίας σε μια βόλτα στο κέντρο της πόλης.

Το τελευταίο βίντεο του Ladj Ly, μέλους της κολεκτίβας, έχει ως θέμα του το εμπόριο της κάνναβης. Για είκοσι λεπτά παρακολουθούμε της περιπέτειες ενός συμπαθητικού ντίλερ. Την καθημερινή ανία περιμένοντας τον πελάτη. Το κυνηγητό με την αστυνομία. Τους τσαμπουκάδες. Τις βόλτες στο Παρίσι…

Το βίντεο μιμείται στην εντέλεια το στυλ των « αποκαλυπτικών » ρεπορτάζ του πρώτου καναλιού της χώρας TF1 (κάμερα στον ώμο, τρέξιμο, κακή ποιότητα ήχου, κρυφή κάμερα κτλ.). Για να εντείνει τον ρεαλισμό του δήθεν ρεπορτάζ ο σκηνοθέτης επιστράτεψε μέχρι και τον Charles Villeneuve, μέχρι πρότινος μεγαλοδημοσιογράφο του καναλιού και γνωστό για τα τρομολαγνική εκπομπή του Droit de savoir.

Ακόμη μια φορά η Kourtrajmé δημιούργησε σκάνδαλο. Πολλοί θεωρούν ότι το βίντεο, που είδαν εκατοντάδες χιλιάδες χρήστες του YouTube και του DailyMotion, αποτελεί κριτική της γαλλικής τηλεόρασης και των ξενοφοβικών τάσεων που διέπουν κάποιες εκπομπές της. Για άλλους, η ομάδα εκμεταλλεύεται το θέμα των γκέτο για εμπορικούς σκοπούς, ιδιαίτερα όταν κάποιοι από τα μέλη της όπως ο Gavras είναι παιδιά της «χρυσής » παριζιάνικης νεολαίας.

Στην προκειμένη περίπτωση όμως ο Ladj Ly είναι γνήσιο τέκνο του Montfermeil, μιας σκληρής γειτονιάς των Βόρειων Προαστίων. Μάλιστα πρόσφατα, τη στιγμή μιας εφόδου της αστυνομίας σε πολυκατοικία για έλεγχο ο Ladj Ly μαγνητοσκόπησε βιαιοπραγίες των ΜΑΤ εναντίον ενός νεαρού. Χάρη στο βίντεο αυτό, που προβλήθηκε από τα ΜΜΕ, η γαλλική αστυνομία υποχρεώθηκε να διερευνήσει το συμβάν, που κατά τα άλλα αποτελεί ρουτίνα στις γειτονιές αυτές…

Άλλο ένα “μεμονωμένο” κρούσμα βασανιστηρίων σε αστυνομικό τμήμα.
Τα σχόλια περιτεύουν…

Το βίντεο, όπως ξέρουμε πλέον, τραβήχτηκε σχεδόν ένα χρόνο πριν, στις 24 Ιουνίου 2006, από τους ίδιους τους αστυνομικούς που συμμετείχαν στον ξυλοδαρμό. Παρότι κυκλοφορούσε ευρύτατα από κινητό σε κινητό σε κύκλους αστυνομικών και οικείων τους το γεγονός έμεινε άγνωστo στην κοινή γνώμη για 12 μήνες. Από τη στιγμή όμως που το βίντεο κυκλοφόρησε στο διαδίκτυο χρειάστηκαν λιγότερες από 48 ώρες για να φτάσει η ιστορία στα κανάλια και να προκαλέσει την αντίδραση του Υπουργού Δημόσιας Τάξης, του Πρωθυπουργού, και των κομμάτων της αντιπολίτευσης.

Ο πρώτος που έβαλε το βίντεο στο YouTube είναι ένας νεαρός μπλόγκερ, ο Κώστας από τη Θεσσαλονίκη με το ψευδώνυμο Igano Kagemaru. Χωρίς να γνωρίζω πως έφτασε το βίντεο στα χέρια του μπορώ να υποθέσω ότι αυτό θα έγινε από κάποιον φίλο ή γνωστό του στα σώματα ασφαλείας και μέσω κινητού τηλεφώνου. Το παλικάρι στην αρχή δεν πρέπει να κατάλαβε ακριβώς τη βόμβα που είχε στα χέρια του και αν κρίνω και από το « χιουμοριστικό» του σχόλιο δεν κατάλαβε ούτε την βαρύτητα των πράξεων των εικονιζόμενων αστυνομικών.

Αφού λοιπόν το βίντεο μπήκε στο YouTube την Πέμπτη 14 Ιουνίου 2007 με τίτλο « Asfalites ksylo se albanoys » πολύ γρήγορα εντοπίσθηκε, υποθέτω μέσω των tags τα οποία ήταν « ksylo, albanoi, batsoi », από τον Argus ο οποίος και το έβαλε στο Athens Indymedia λίγο μετά τα μεσάνυχτα της Παρασκευής. Από κει και πέρα τίποτα δεν μπορούσε να σταματήσει την διάδοση του βίντεο και την αποκάλυψη στο ευρύ κοινό του τραγικού γεγονότος αστυνομικής βίας, που φτάνει τα όρια του βασανισμού, και κατάφωρης κατάχρησης εξουσίας.

Μέσα σε δύο ώρες από τη στιγμή της πρώτης πληροφορίας στο Athens Indymedia το βίντεο είχε « κατέβει » από το YouTube σε μορφή FLV και AVI, κάτι που σημαίνει ότι πλέον είναι διαθέσιμο σε όλους ακόμα και αν εξαφανιστεί από το YouTube. Ταυτόχρονα, μέσω επεξεργασίας του βίντεο από τους χρήστες του ιστότοπου πολύ γρήγορα έγιναν γνωστές οι φωτογραφίες των αστυνομικών αλλά και οι διάλογοι που είχαν μεταξύ. Η πληροφορία κυκλοφόρησε πολύ γρήγορα το Σάββατο πρωί σε μπλόγκς όπως σε αυτό του Μοναχικού Λύκου και του Νίκου, πριν ξυπνήσουν οι δημοσιογράφοι του ΑΠΕ και βγάλουν την πρώτη ανακοίνωση στις 13 και 36. Λίγα λεπτά αργότερα το βίντεο παίχτηκε από τα μεσημεριανά δελτία του ALPHA και του MEGA κάτι που υποχρέωσε τον Πολύδωρα να καταδικάσει τα γεγονότα.

Η ταχύτητα με την οποία ο Υπουργός Δημοσίας Τάξης αντέδρασε και παραδέχτηκε την γνησιότητα του βίντεο, δίνοντας μάλιστα και πληροφορίες σχετικά με το που έλαβε χώρα το γεγονός, με κάνει να πιστεύω ότι όλα αυτά ήταν γνωστά εδώ και καιρό. Κι όμως ένα χρόνο μετά τον ξυλοδαρμό όχι μόνο κανένας αστυνομικός δεν είχε τιμωρηθεί αλλά και κανένας, εκτός των σωμάτων ασφαλείας και της ιεραρχίας τους, δεν ήξερε καν την ύπαρξη του βίντεο.

Όλοι αυτοί όμως υπολόγιζαν χωρίς την ταχύτητα διάχυσης της πληροφορίας στο διαδίκτυο και την δύναμη εκατοντάδων ή και χιλιάδων ατόμων που δεν είναι πλέον διαθετιμένοι να υποστούν τα ΜΜΕ αλλά είναι αποφασισμένοι να τα διαμορφώσουν οι ίδιοι στο βαθμό που μπορούν.

Dont hate the media, be the media.

Άλλο ένα δείγμα αστυνομικής βίας. Δύο νεαροί βασανίζονται από αστυνομικούς μέσα στο τμήμα.

Η τάση αυτή, που στη διεθνή βιβλιογραφία αναφέρεται ως désintermédiation ή unmediation, στην πραγματικότητα δεν αποκόπτει εντελώς το εμπορικό κομμάτι του επικοινωνιακού συστήματος και της δημοσιογραφίας από την ελέυθερη κοινωνική έκφραση αλλά δημιουργεί περίπλοκες σχέσεις και « συναλλαγές » μεταξύ τους. Ενα πρόσφατο παράδειγμα που καταδεικνύει το φαινόμενο αυτό είναι η είδηση της παραβίασης του πανεπιστημιακού ασύλου στο Πολυτεχνείου από αστυνομικές δυνάμεις μετά την φοιτητική πορεία της 22^ης Φεβρουαρίου. Η είδηση θάφτηκε από τα κυρίαρχα ΜΜΕ γιατί δεν συνάδει με την γενικότερη μόδα περί βεβήλωσης του ασύλου από κουκουλοφόρους χούλιγκανς που έχουν απέναντι τους μια ανήμπορη να επέμβει, λόγω του ασύλου, αστυνομία.

Κι όμως η απόδειξη της παραβίασης του χώρου του Πολυτεχνείου υπάρχει όπως φαίνεται και στην φωτογραφία που παραθέτω και η οποία τραβήχτηκε από φωτογράφο του πρακτορείου Πρίσμα. Η μόνη εφημερίδα που αναφέρθηκε στο θέμα, και που εξέδωσε πρώτη και τη σχετική φωτογραφία, ήταν η Αυγή στην έκδοση του Σαββάτου 24 Φεβρουαρίου. Καμία άλλη αναφορά δεν ακολούθησε από επαγγελματία δημοσιογράφο. Ομως η είδηση και η σχετικές εικόνες δημοσιοποιήθηκαν ευρύτερα την ίδια μέρα από το αθηναϊκό Indymedia όπως φαίνεται εδώ. Είναι βέβαια γνωστό ότι οι σελίδες αυτού του site παρακολουθούνται από δημοσιογράφους, όπως και από ασφαλίτες και παρατρεχάμενους. Ετσι την Κυριακή το βράδυ το Indymedia έγινε αντικείμενο ρεπορτάζ στο κεντρικό δελτίο του MEGA, ένα κομμάτι του οποίου μπορείτε να δείτε εδώ, με τίτλο « Δίκτυο ενημέρωσης από αντιεξουσιαστές και καταληψίες ». Στο ρεπορτάζ γίνεται αναφορά στη παραβίαση του ασύλου και φαίνεται η φωτογραφία χωρίς όμως καμία αναφορά στην Αυγή που την πρωτοδημοσίευσε. Με άλλα λόγια το θέμα έφτασε στο κεντρικό δελτίο καναλιού όχι με απευθείας αναφορά στην εφημερίδα που το ανέδειξε, όπως γίνεται παραδοσιακά, αλλά διαμέσου ενός εναλλακτικού καναλιού ενημέρωσης όπως είναι το Indymedia. Αυτό γιατί τίτλοι όπως « Διαφημίζουν και τη δράση τους οι αναρχικοί ! » που φαίνονται στο βίντεο κάνουν το θέμα πιο « πιασάρικο » από μια απλή παραβίαση του ασύλου από αυτές που η ΕΛ.ΑΣ κάνει συχνά πυκνά και που λίγο ενδιαφέρουν τη πλειοψηφία των δημοσιογράφων και δη των τηλεοπτικών.

Για μια εκτενέστερη αναφορά στο θέμα των παραβιάσεων του ασύλου ένα παλιότερο άρθρο του ΙΟΥ. Για τις αντιδράσεις των αναγνωστών του Indymedia σχετικά με το ρεπορτάζ του MEGA κοιτάξτε εδώ. Και ένα εμπεριστατωμένο ποστ απο τον Γιώργο.